Trát tường là công đoạn quan trọng ảnh hưởng tới độ bền và thẩm mỹ của toàn bộ ngôi nhà. Tuy nhiên, nhiều gia đình gặp phải tình trạng nứt, ộp, bong tróc chỉ sau vài tháng ở do thực hiện việc trát tường sai kỹ thuật. Trong bài viết này, IGcons sẽ chia sẻ chi tiết cách trát tường đúng quy trình, từ chuẩn bị vật liệu đến bảo dưỡng, giúp bạn có bức tường bên đẹp, hoàn hảo theo thời gian.

Trát tường là công đoạn quan trọng ảnh hưởng đến thẩm mỹ của ngôi nhà

Trát tường là gì ? Vì sao cần trát tường ?

Trước khi tìm hiểu cách trát tường chi tiết, chúng ta cần nắm rõ khái niệm và tầm quan trọng của công việc này trong xây dựng

Định nghĩa trát tường trong xây dựng

Trát tường là công việc dùng vữa xi măng hay vữa hỗn hợp để phủ lên bề mặt tường gạch sau khi xây xong, tạo thành lớp phủ bảo vệ và làm phẳng bề mặt. Lớp trát này thường có độ dày từ 1.5-2.5cm tùy theo mục đích sử dụng và yêu cầu kĩ thuật. Quá trình trát tường gồm nhiều bước từ chuẩn bị bề mặt, trộn vữa, phết vữa lên tường cho đến làm mịn, bảo dưỡng vữa sau khi hoàn thành

Trát tường không đơn giản chỉ là phủ một lớp vữa lên tường mà còn đòi hỏi kĩ năng và kinh nghiệm để tạo ra bề mặt phẳng, bền và đẹp mắt. Một bức tường được trát tốt sẽ là nền tàng hoàn hảo cho các công đoạn hoàn thiện tiếp theo như sơn, dán giấy dán tường hoặc ốp gạch trang trí.

Vai trò và lợi ích của trát tường

Bảo vệ kết cấu tường: Lớp trát tạo thành lớp màng bảo vệ cho gạch bên trong, chống lại các tác động từ môi trường như mưa, nắng, gió bụi. Điều này giúp kéo dài tuổi thọ của tường và giảm thiểu chi phí sửa chữa, bảo trì về sau. Khi không có lớp trát bảo vệ, các mạch vữa giữa các viên gạch dễ bị bào mòn, tường sẽ yếu dần theo thời gian.

Tăng tính thẩm mỹ cho công trình: Sau khi xây xong, tường gạch thô có bề mặt gồ ghề, không đều. Lớp trát che đi những khuyết điểm này, tạo bề mặt phẳng, mịn màng. Đây là nền tảng để sơn tường, dán giáy dán tường hoặc ốp gạch trang trí, giúp không gian sống thêm sang trọng và hiện đại

Chống thấm và ngăn ẩm hiệu quả: Lớp trát tường khi được thực hiện đúng kĩ thuật có khả năng chống thấm tốt, ngăn nước mưa, độ ẩm xâm nhập ngôi nhà. Điều này đặc biệt quan trọng với các bức tường ngoài trời hoặc tường nhà vệ sinh, nhà bếp –  nơi thường xuyên tiếp xúc với nước.

Giảm thiểu hiện tượng nứt tường: Khi thực hiện cách trát tường đúng quy trình với vật liệu chất lượng và tỉ lệ pha trộn hợp lí, lớp trát sẽ có độ co giãn vừa phải, giảm thiểu hiện tượng nứt co ngót của vữa hay do chuyển động nhỏ của kết cấu nhà.

Cách âm và cách nhiệt: Lớp trát tường có độ dày nhất định sẽ góp phần cách âm, giảm tiếng ồn từ bên ngoài. Đồng thời cũng có cách nhiệt nhất định, giúp nhà mát hơn vào mùa hè và ấm vào mùa đông, tiết kiệm chi phí điều hòa không khí.

Hướng dẫn trát tường đúng kỹ thuật, không nứt từ A-Z

Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ trát tường

Trước khi bắt đầu, cần chuẩn bị đầy đủ và các dụng cụ và thiết bị cần thiết. Bao gồm bay trát (loại lớn và nhỏ) để phết vữa lên tường và làm phẳng bề mặt, thước nhôm dài để kiểm tra độ phẳng và cào bò vữa thừa, thùng trộn và máy trộn, bàn chải sắt để cọ rửa bề mặt tường, cân để đong xi măng và cát đúng tỉ lệ, thước đây và thước nivo (thước thủy) để đo đạc và kiểm tra độ thẳng đứng, bình phun nước để tưới ẩm tường, giấy nhám hoặc bột mài để làm bề mặt sau khi trát xong.

Bước 2: Xử lý bề mặt tường trước khi trát

Đây là bước vô cùng quan trọng quyết định đến độ bám dính của lớp trát.Trước tiên, cần vệ sinh sạch sẽ bề mặt tường bằng cách dùng bàn chải sắt cọ rửa để loại bỏ bụi bẩn, vết vữa thừa, vết dầu mỡ và các tạp chất trên bề mặt. Nếu tường có lớp vữa cũ bong tróc, cần gỡ bỏ toàn bộ phần yếu cho đến khi còn lại bề mặt chắc chắn

Tiếp theo, kiểm tra sửa chữa các khuyết điểm như lỗ hổng, vết nứt lớn. Dùng vữa xi măng trộn đặc để lấp đầy các lỗ hổng, chờ khô cứng trước khi tiến hành trát. Đối với các vết nứt, cần dùng đục và búa mở rộng vết nứt thành hình chữ V, sau đó lắp vữa và chờ khô.

Sau khi vệ sinh và sửa chữa xong, bước quan trọng là tưới ẩm tường. Dùng bình phun nước phun đều toàn bộ bề mặt tường cho đến khi tường thấm ướt nhưng không bị chảy nước. Việc tưới ẩm giúp tường không hút nước từ vữa trát quá nhanh, tránh vữa bị khô quá sớm dẫn đến nứt và bong tróc. Nên tưới nước ẩm trước khi trát từ 30 phút đến 1 giờ

Bước 3: Lựa chọn vật liệu và pha trộn vữa chuẩn

Chất lượng vật liệu và tỷ lệ pha trộn đúng là yếu tố then chốt trong cách trát tường hiệu quả. Nên sử dụng xi măng PC30 và PC40 từ những nhà sản xuất có uy tín, còn hạn sử dụng và không bị vón cục. Cát xây nên chọn loại cát vàng hoặc cát trắng sạch, không lẫn bùn đất, có hạt mịn đều, qua sàng để loại bỏ sỏi đá lớn.

Tỷ lệ trộn vữa trát tường tiêu chuẩn là 1 xi măng : 3 cát (theo thể tích) hoặc 1 xi măng : 4 cát đối với lớp trát hoàn thiện. Một số trường hợp có thể thêm phụ gia chống thấm hoặc chất kết dính tăng cường để cải thiện chất lượng vữa. Khi trộn, cần đong đo chính xác tỉ lệ bằng cân hoặc thùng định lượng

Quy trình trộn vữa: Trộn khô xi măng và cát đều trước, sau đó từ từ cho nước vào và trộn đều cho đến khi vữa đạt độ sệt vừa phải. Vữa trát tường cần có độ sệt như sữa đặc, không quá loãng (dễ chảy) cũng không quá khô (khó phết lên tường). Chỉ nên trộn lượng vữa đủ dùng trong vòng 2-3 giờ để tránh vữa bị khô cứng mất tính dẻo.

Bước 4: Kỹ thuật trát tường đúng quy trình

Đánh chỉ và đặt cột mốc: Trước khi trát, cần đánh chỉ dọc theo tường để làm chuẩn. Dùng thước thủy và dây dọi để xác định độ thẳng đứng, sau đó dùng vữa đặt các cột mốc cách nhau khoảng 1.5-2m theo chiều ngang. Các cột mốc này có độ dày bằng độ dày lớp trát dự kiến (thường là khoảng 1.5-2cm), sẽ là chuẩn để cào phẳng lớp vữa trát.

Trát lớp thô (lớp đầu): Dùng bay trát múc vữa, phết lên tường theo chiều từ dưới lên, từ trái sang phải. Dùng lực vừa phải, ấn sát vào bề mặt tường để đảm bảo độ bám dính. Lớp trát thô này không cần quá mịn, mục đích chính là lấp đầy các hốc, tạo bề mặt tương đối phẳng. Sau khi phết vữa lên toàn bộ diện tích, dùng thước nhôm dài cào phẳng theo các cột mốc đã đặt, loại bỏ vữa thừa

Chờ vữa lớp thô đông cứng một phần: Để lớp trát thô nghỉ khoảng 4-6 giờ hoặc qua đêm (tùy điều kiện thời tiết) cho vữa đông cứng nhưng chưa khô hoàn toàn. Trong thời gian này, thỉnh thoảng phun nước ẩm lên bề mặt để vữa không bị khô quá nhanh

Trát lớp hoàn thiện (lớp láng): Sau khi lớp thô đã đông cứng, tiến hành lớp trát hoàn thiện mỏng hơn (khoảng 3-5mm). Vữa lớp này nên trộn mịn hơn, tỷ lệ có thể 1 xi măng : 4 cát. Phết vữa lên tường và dùng bay trát vuốt đều, tạo bề mặt mịn màng. Có thể dùng bàn chải ướt hoặc miếng xốp ướt chà nhẹ lên bề mặt vừa trát để tạo độ mịn cao hơn.

Kỹ thuật góc tường và mép cửa: Đối với các góc tường và mép cửa sổ, cần chú ý để tạo góc vuông thẳng, đẹp mắt. Có thể dùng nẹp nhựa hoặc nẹp nhôm để tạo góc chuẩn, sau đó trát vữa và cào phẳng theo nẹp. Việc này giúp các góc tường chắc chắn, không bị sứt mẻ trong quá trình sử dụng.

Bước 5: Bảo dưỡng và nghiệm thu sau trát

Sau khi trát xong, công việc chưa kết thúc. Bảo dưỡng đúng cách là yếu tố quan trọng để lớp trát đạt độ bền tối đa và không bị nứt. Trong 7 ngày đầu, cần phun nước ẩm lên bề mặt 2-3 lần mỗi ngày, đặc biệt vào buổi sáng sớm và chiều. Việc này giúp vữa đông cứng đều, đạt cường độ tốt nhất và tránh nứt do co ngót.

Tránh để tường tiếp xúc trực tiếp với nắng gắt hoặc mưa lớn trong giai đoạn này. Có thể che bạt hoặc màng nhựa bảo vệ nếu cần. Không nên tác động mạnh vào tường, tránh va đập hoặc khoan đục trong thời gian vữa chưa đạt đủ cường độ.

Sau 14-21 ngày, khi vữa đã đông cứng hoàn toàn, tiến hành nghiệm thu. Kiểm tra độ phẳng bằng thước dài, đổ thẳng đứng bằng dây dọi. Kiểm tra độ bám dính bằng cách gõ nhẹ lên bề mặt tường, nếu có âm thanh kêu rỗng thì lớp trát chưa tốt. Kiểm tra các vết nứt, nếu có cần xử lý ngay để tránh lan rộng. Chỉ sau khi nghiệm thu đạt yêu cầu, mới tiến hành các công đoạn hoàn thiện tiếp theo như sơn hoặc ốp gạch

Trát tường cần đảm bảo đủ các bước để đạt hiệu quả tốt nhất

Nguyên nhân trát tường bị nứt

Hiện tượng nứt tường sau khi trát là vấn đề phổ biến mà nhiều gia đình gặp phải. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn tránh được những sai lầm khi thực hiện trát tường,

Do thời tiết và khí hậu

Thời tiết nắng nóng, gió khô làm vữa trát mất nước quá nhanh, không đủ thời gian để xi măng phản ứng hoàn toàn, dẫn đến co ngót mạnh và gây nứt. Ngược lại, trời mưa nhiều, độ ẩm cao cũng khiến vữa khó khô, dễ bị thấm nước và nứt khi thời tiết chuyển khô. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngày và đêm cũng gây ra hiện tượng giãn nở co ngót của vật liệu, tạo ra áp suất trong lớp trát dẫn đến nứt.

Vì vậy nên chọn thời điểm trát tường vào những ngày thời tiết ổn định, tránh nắng gắt hay mưa nhiều. Nếu không thể tránh, cần có biện pháp che chắn và bảo dưỡng kỹ lưỡng hơn

Do kỹ thuật trát tường không đúng

Nhiều trường hợp nứt tường xuất phát từ việc thực hiện trát tường không đúng kỹ thuật. Trộn vữa không đúng tỷ lệ, quá nhiều hoặc quá ít xi măng đều gây nứt. Trát một lớp quá dày khiến lớp trong và lớp ngoài khô không đều, tạo ứng suất gây nứt. Không tưới tường ẩm trước khi trát hoặc không bảo dưỡng sau khi trát cũng là nguyên nhân phổ biến.

Ngoài ra, trát lên bề mặt tường chưa đủ cứng hoặc tường còn ẩm ướt, không làm sạch bề mặt trước khi trát, hoặc trát quá nhanh không chờ lớp dưới khô cứng đều có thể gây nứt. Việc kĩ thuật kém, ấn trát không đều cũng làm giảm độ bám dính và dễ bị nứt, bong tróc.

Chất lượng vật liệu xây dựng không tốt

Xi măng kém chất lượng, hết hạn, bị vón cục sẽ không đảm bảo độ kết dính, dễ gây nứt. Cát xây lẫn nhiều bùn đất, hạt không đều hoặc có quá nhiều hạt mịn cũng làm giảm chất lượng vữa. Nước trộn vữa không sạch, có tạp chất hoặc độ mặn cao cũng ảnh hưởng đến độ bền của lớp trát

Một số trường hợp phụ gia không rõ nguồn gốc hoặc không phù hợp cũng có thể gây ra phản ứng hóa học không mong muốn, làm vữa bị co ngót bất thường và nứt. Vì vậy, việc lựa chọn xây dựng vật liệu chất lượng từ các nhà cung cấp uy tín là một điều cực kỳ quan trọng.

Hiện tượng nứt trát tường thường xuyên xảy ra sau một thời gian

Vì sao phải xử lý vết nứt khi trát tường

Nhiều người nghĩ rằng vết nứt nhỏ trên tường không có vấn đề gì và có thể bỏ qua. Tuy nhiên, đây là suy nghĩ sai lầm. Những vết nứt này có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng

Tường nhà bị thấm nước

Vết nứt trên tường là lối cho nước và độ ẩm thâm nhập vào tường. Theo thời gian, nước sẽ thấm sâu vào bên trong tường, làm ẩm mốc, bong tróc sơn và thậm chí làm yếu kết cấu gạch bên trong. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ mà còn có thể gây ảnh hưởng đến độ an toàn của công trình

Nước thấm qua vết nứt còn có thể làm ẩm ướt tường bên trong nhà, tạo môi trường thuận lợi cho nấm mốc phát triển, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người sống trong gia đình, đặc biệt trẻ em và người già. Mùi ẩm mốc khó chịu cũng làm giảm chất lượng không gian sống

Ảnh hưởng đến thẩm mỹ ngôi nhà

Vết nứt trên tường, dù nhỏ hay lớn, đều làm giảm tính thẩm mỹ của ngôi nhà. Những đường nứt lởm chởm trên bề mặt nhà làm cho ngôi nhà cũ kỹ, xuống cấp, mất giá trị. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn có ý định bán hoặc cho thuê nhà trong tương lai, vì vết nứt sẽ làm giảm giá trị bất động sản

Đối với những ai quan tâm đến vẻ đẹp không gian sống, vết nứt tường là điều không thể chấp nhận được. Việc phải sống trong một ngôi nhà có tường nứt nẻ sẽ gây cảm giác khó chịu, lo lắng và ảnh hưởng đến tâm trạng hàng ngày của gia đình.

Nguy cơ vết nứt lan rộng ngày càng tăng

Vết nứt nhỏ không được xử lý kịp thời sẽ có xu hướng lan rộng theo thời gian. Do tác động của thời tiết, nhiệt độ, độ ẩm và các yếu tố khác, vết nứt sẽ ngày càng mở rộng, trở thành vết nứt lớn khó xử lý. Khi vết nứt đã lan rộng, chi phí sửa chữa sẽ tăng lên nhiều lần so với việc xử lý sớm.

Trong một số trường hợp nghiêm trọng, vết nứt lan rộng là dấu hiệu cảnh báo về kết cấu của ngôi nhà như móng bị lún, tường chịu lực bị yếu. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, có thể dẫn đến những hậu quả nguy hiểm cho sự an toàn của cả công trình.

Các vấn đề thường gặp khi trát tường và cách khắc phục

Trong quá trình thực hiện cách trát tường, có thể gặp phải một số vấn đề kỹ thuật. Dưới đây là những vấn đề phổ biến và cách giải quyết.

Tường xuất hiện vết nứt chân chim

Vết nứt chân chim là những vết nứt nhỏ, mảnh, lan tỏa như hình chân chim trên bề mặt tường. Nguyên nhân chủ yếu là do vữa trát có quá nhiều xi măng hoặc lớp trát quá mỏng, khiến vữa co ngót khi nhanh khô. Ngoài ra, việc trát trong điều kiện nắng nóng, gió khô mà không bảo dưỡng cũng gây ra hiện tượng này.

Cách khắc phục: Nếu vết chân chim chưa nghiêm trọng, có thể dùng bột trét tường chất lượng cao để trét lên, làm phẳng bề mặt rồi mới bắt đầu sơn. Đối với trường hợp nứt nhiều, nên chà nhám bề mặt, sau đó trét lại một lớp vữa mỏng hoặc dùng vật liệu chuyên dụng và làm mịn trước khi sơn

Cách phòng tránh: Đảm bảo tỷ lệ trộn vữa đúng chuẩn (1 xi măng: 3-4 cát), không cho quá nhiều xi măng. Trát lớp có độ dày đủ (1.5 – 2cm), tưới ẩm tưởng trước khi trát và bảo dưỡng đầy đủ sau khi trát. Tránh trát vào giờ nắng gắt. Nên chọn buổi sáng sớm hoặc chiều mát.

Hiện tượng tường trát bị ộp

Tường trát bị ộp là hiện tượng có những chỗ lồi lõm, khi gõ vào nghe thấy âm thanh rỗng, lớp trát không bám chặt vào tường gạch bên dưới. Nguyên nhân chủ yếu là do bề mặt tường không được làm sạch trước khi trát, còn bụi bẩn, dầu mỡ hoặc lớp vữa cũ bong tróc. Ngoài ra việc không tưới tường ẩm đầy đủ khiến tường hút nước từ vữa trát quá nhanh, làm giảm độ bám dính.

Một nguyên nhân khác là trát lên tường đang ẩm ướt do mưa hoặc vừa mới xây xong chưa đủ khô. Khi đó, độ ẩm từ tường sẽ ảnh hưởng đến quá trình đông cứng của vữa trát, tạo khoảng trống giữa lớp trát và gạch vữa.

Cách khắc phục: Đối với vùng bị ộp, cần đục bỏ toàn bộ lớp trát yếu cho đến khi gặp bề mặt tường chắc chắn. Vệ sinh sạch bề mặt, tưới ẩm đầy đủ rồi trát lại từ đầu. Nếu diện tích bị ộp nhỏ, có thể xử lí riêng phần đó, nhưng cần đảm bảo ranh giới giữa phần cũ và mới được xử lí mịn màng.

Cách phòng tránh: Vệ sinh bề mặt tường kĩ lưỡng bằng bàn chải sắt trước khi trát, tưới ẩm tường đầy đủ ít nhất 30 phút trước khi trát. Đảm bảo tường gạch đã đủ khô (ít nhất 7-14 ngày sau xây) trước khi tiến hành trát. Khi trát, cần ấn vữa chắc vào tường với lực vừa đủ để đảm bảo độ bám dính tốt

Bề mặt hằn vết dụng cụ trát

Sau khi trát xong, bề mặt tường còn hằn rõ vết bay trát, không được mịn màng, đều đặn. Đây là lỗi kĩ thuật phổ biến của người chưa có kinh nghiệm. Nguyên nhân là do vữa trộn chưa đủ mịn, còn có hạt to, sỏi đá; hoặc vữa có độ sệt không phù hợp, quá khô hoặc quá loãng. Kỹ thuật vuốt bay không đều, không vuốt nhiều lần để tạo độ mịn cũng là nguyên nhân.

Cách khắc phục:Nếu phát hiện ngay sau khi trát, có thể dùng bay trát sạch, nhúng nước rồi vuốt lại nhiều lần lên bề mặt để làm mịn. Nếu vữa đã khô cứng một phần, có thể tưới ẩm tường rồi dùng bàn chải hoặc miếng xốp chà nhẹ. Đối với trường hợp đã khô hoàn toàn và vết hằn sâu, cần chà nhám bề mặt bằng giấy nhám khô, sau đó trét lại một lớp bột trét hoặc putty để làm phẳng trước khi sơn

Cách phòng tránh: Trộn vữa mịn, sàng cát kỹ để loại bỏ hạt to. Điều chỉnh độ sệt của vữa cho phù hợp, không quá khô. Khi trát, cần vuốt bay nhiều lần theo nhiều hướng khác nhau để tạo bề mặt mịn. Sau khi trát lớp hoàn thiện, nên dùng bay sạch nhúng nước vuốt lại toàn bộ bề mặt lần nữa để làm láng mịn. Có thể dùng bàn chải lông mềm hoặc miếng xốp ướt chà nhẹ lên bề mặt vừa trát để tăng độ mịn

Hình ảnh IGcons thi công xây tường trát tường: https://igcons.vn/19-09-2025-cap-nhat-cong-tac-xay-tuong-bao-tang-2-du-an-nha-anh-cuong-tai-bui-ngoc-duong-cong-trinh-hai-ba-trung/

Kết luận

Cách trát tường đúng kĩ thuật không đòi hỏi kiến thức về vật liệu, tỷ lệ pha trộn và cần đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và kinh nghiệm thực tế. Từ khâu chuẩn bị bề mặt, chọn vật liệu chất lượng, trộn vữa đúng tỷ lệ, thực hiện đúng quy trình từng bước cho đến bảo dưỡng sau khi hoàn thành – mỗi công đoạn đều có vai trò quyết định đến chất lượng lớp trát.Việc hiểu rõ nguyên nhân gây nứt và các vấn đề thường gặp sẽ giúp bạn tránh được những sai lầm đáng tiếc, tiết kiệm thời gian và chi phí sửa chữa về sau.

Một bức tường được trát đẹp không chỉ tăng tính thẩm mỹ cho ngôi nhà mà còn bảo vệ kết cấu, chống thấm hiệu quả và kéo dài tuổi thọ ngôi nhà. Hy vọng với hướng dẫn chi tiết này, bạn đã có kiến thức để giám sát hoặc tự tay thực hiện công việc trát tường cho ngôi nhà của mình một cách chuyên nghiệp.

Nếu bạn có nhu cầu xây dựng hoặc sửa chữa nhà ở Hà Nội và cần đơn vị thi công trát tường chuyên nghiệp, uy tín với đội ngũ lành nghề, hãy liên hệ ngay IGcons. Chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ thi công chất lượng cao, đúng kỹ thuật, đảm bảo bề mặt tường phẳng mịn, không nứt, không ộp. IGcons luôn sử dụng vật liệu xây dựng chất lượng từ các nhà cung cấp uy tín. áp dụng quy trình thi công chuẩn kỹ thuật và có chế độ bảo hành rõ ràng, mang đến sự an tâm tuyệt đối cho gia chủ.